تبلیغات
قرآن برای اهل یقین(شعبه1) - ابو جعفر طبری که بود؟
تاریخ : 1392/01/29 | 08:42 | نویسنده : م. کاظمی

پاسخ:

شیخ ابوجعفر عمادالدین محمد بن علی بن محمد بن علی طبری آملی (م 554ق) یکی از بزرگترین دانشمندان شیعه در زمینه های فقه، حدیث، تاریخ و عقاید در قرن ششم هجری بود. از سال تولد و مراحل رشد و تحصیل وی اطلاع چندانی در دست نیست اما او به مجاور مشهد غروی (نجف اشرف) شهرت داشت و در همانجا وفات یافت. آنچه مسلّم است او در یک خانواده جلیل و اهل علم رشد یافته است. البته او در حدیث چنان چیره دست بود که بسیاری از بزرگان حدیث وی را به بزرگی و وثاقت ستوده اند و در سلسله مشایخ خود معرفی کرده اند.

او در طول دوره رشد و تحصیل خود از اساتید بزرگی بهره برده است که عبارتند از:
1ـ پدر بزرگوارش ابو القاسم علی طبری؛ 2ـ ابوعلی طوسی فرزند شیخ طوسی؛ 3ـ ابو عبدالله محمدبن احمدبن شهریار معروف به خزینه دار مرقد امیر المؤمنین علیه السلام؛ 4ـ سید عمر بن ابراهیم بن حمزة علوی زیدی؛ 5ـ محمد بن علی بن عبد الصمد تمیمی؛ 6ـ ابو غالب سعید بن محمد ثقفی؛ 7ـ ابو عبد الله حسین بن احمد بن خیران بغدادی؛ 8ـ ابو البقاء ابراهیم بن حسین بن ابراهیم رقاء بصری؛ 9ـ شمس الدین ابو محمد حسن بن حسین رازی معروف به حسکا جد بزرگوار شیخ منتجب الدین رازی صاحب الفهرست؛ 10ـ ابو طالب یحیی بن حسن جوانی حسینی؛ 12ـ ابو النجم محمد بن عبد الوهاب ابن عیسی سمّان رازی.
او شاگردان زیادی نیز در زمینه فقه،حدیث، تاریخ، و کلام شیعه تربیت کرده است که برخی از آنها عبارتند از:
1ـ محمد بن جعفر بن علی بن جعفر مشهدی که بنا به گفته خودش در سال 553 قمری در مشهد غروی از محضر طبری بهره برده است 2ـ یحیی بن حمیدة بن ظاهر غسّانی حلبی مشهور به ابن ابی طیّ نجّار که از بزرگترین مورخان مورد اعتماد علمای اهل سنت به شمار می رود؛ 3ـ سید ابو الفضائل رضا بن ابی طاهر بن حسن بن مانکدیم حسینی؛ 4ـ ابو الفتح محمد بن محمد جعفر حسنی حائری؛ 5ـ عربیّ بن مسافر عبادی حلی؛ 6ـ سید جمال الدین رضا بن احمد بن خلیفه جعفری؛ 7ـ حسین بن احمد سوراوی؛ 8ـ قطب الدین سعیدبن هبة الله بن حسن راوندی؛ 9ـ شمس الدین یحیی بن حسن حلبی معروف به یحیی بن بطریق؛ 10ـ شاذان بن جبرئیل قمی؛ 11ـ سید عمیدالدین اعرجی حلی.
بسیاری از این شاگردان، علمایی بزرگ در علوم فقه، تاریخ، حدیث، و کلام شیعه و سنی به شمار می روند و کتابهای آنها به عنوان منابع مهم علمای متأخر تلقی شده است. خود طبری نیز کتابهای بسیار مهمی تألیف و تدوین کرده است که در نوع خود کم نظیر یا بی بدیل می باشند و به عنوان منابع مهم و دست اول دانشمندان متأخر مثل شهید ثانی و علامه مجلسی به شمار رفته اند. برخی از این کتابها عبارتند از:
1ـ بشارة المصطفی لشیعة المرتضی علیهما الصلاة و السلام که احادیث نبوی دربارۀ جایگاه شیعه را در آن تنظیم کرده است؛ 2ـ الزهد و التقوی که در کتاب بشارة المصطفی به مطالب و احادیث آن استناد کرده است؛ 3ـ الفرج فی الأوقات و المخرج بالبینات؛ 4ـ شرح مسائل الذریعة که شرح کتاب الذریعة الی اصول الشریعة سید مرتضی است؛ 5ـ مختصر المصباح که تلخیص کتاب المصباح المتهجد شیخ طوسی است.
البته دانشمندانی با نام عمادالدین طبری میان علمای شیعه و سنی فراوان است که نباید با این دانشمند بزرگ اشتباه شوند. برخی از آنها عبارتند از:
1ـ عمادالدین حسن بن علی طبری؛ 2ـ عمادالدین کیاهراسی طبری شافعی نوینسدۀ کتاب احکام القرآن.
1ـ عبیدالله بن حسن منتجب الدین رازی، فهرست منتجب الدین، تحقیق سیدجلال الدین محدث ارموی، قم، کتابخانه آیة الله مرعشى نجفى، 1408ق، ص65، ص107.
2ـ میرزا عبدالله افندى تبریزى، تعلیقة أمل الآمل، قم، کتابخانه آیة الله مرعشى نجفى، 1410ق، ص120، ص237 و بعد.
3ـ خیرالدین زرکلى، الأعلام، بیروت، دارالعلم للملایین، چ 8، 1989م، ص120، ص107.
4ـ شیخ حرّ عاملى، أمل الآمل، بغداد، مکتبة الأندلس، 1385ق، ج2، ص119، ص234.
5ـ سید محسن امین، أعیان الشیعة، بیروت، دارالتعارف للمطبوعات، 1406 ق، ج2، ص128؛ ج5، ص50، ص423؛ ج10، ص18.
6ـ شیخ آقا بزرگ تهرانى، الذریعة الى تصانیف الشیعة، قم، اسماعیلیان، 1408ق، ج1، ص429؛ ج3، ص117؛ ج10، ص26؛ ج12، ص66؛ ج14، ص64، ص64؛ ج16، ص156؛ ج20، ص324؛ ج24، ص232؛ ج25، ص302.
7ـ آیة الله شیخ جعفر سبحانى، موسوعة طبقات الفقهاء، قم، مؤسسه امام صادق (علیه السلام)، 1418ق، ج6، ص111، ص254، ص282، ص287، ص291 به بعد؛ ج7، ص331.
8ـ سید محسن امین، مستدرکات اعیان الشیعه، بیروت، دارالتعارف للمطبوعات، 1408ق، ج5، ص64.
9ـ شمس الدین ذهبى، تاریخ الإسلام، تحقیق عمر عبدالسلام تدمرى، بیروت، دارالکتاب العربى، چ2، 1413ق، ج33، ص557؛ ج36، ص557.
10ـ محمد بن مشهدی، المزار الکبیر، تحقیق جواد قیومى اصفهانی، قم، دفتر انتشارات اسلامى، 1419ق ، ص473.




طبقه بندی: شیعه، زندگی بزرگان،
برچسب ها: ابو جعفر طبری،